LEKARZE, KTÓRZY MIELI RACJĘ

20 stycznia

Dzieciom od małego zakazuje się podważać autorytety. Karze się za spory z nauczycielem. Powtarza, że dzieci i ryby głosu nie mają. W konsekwencji wychowujemy istoty przekonane, że inni wiedzą lepiej, poddające się przy pierwszych trudnościach.

Niektórzy postanawiają jednak pójść pod prąd. Dzisiaj historia trzech z nich.


Efraim McDowell

Operacje przeprowadzane pod presją nie są dla chirurga komfortowe. A co jeśli tą presją jest wściekły tłum dobijający się do drzwi i przygotowujący stryczek?

W 1809 roku o leczeniu nie wiedziano wiele. Narkoza została odkryta dopiero 40 lat później, antybiotyki - 130. Każda chirurgiczna choroba jamy brzusznej oznaczała rezygnację i rozpacz. Operacje kończyły się śmiertelnym zapaleniem otrzewnej. Szkocki profesor  John Bell stwierdził - „Tu Bóg postawił przed chirurgiem granicę. Kto tę granicę przekroczy, postąpi jak morderca”. 

McDowell został okrzyknięty mordercą, kiedy zdecydował się usunąć ogromnego guza jajnika u Jane Crawford. Zabieg przeprowadził na kuchennym stole. Jedynymi środkami przeciwbólowymi, były pastylki z opium. Narzędzi też nie było wiele – skalpel, kilka szmat, szwy i miski z gorącą wodą. Prawdziwym problemem był jednak rozwścieczony, żądny krwi tłum.

Mimo tylu przeciwieństw pacjentka przeżyła operację i kolejne trzydzieści trzy lata. McDowell przeprowadził kolejne trzynaście zabiegów - osiem zakończonych sukcesem. Prawdopodobnie pomógł mu przypadek - prawie sterylna czystość, o którą tak dbała jego żona i która okazała się zbawieniem dla pacjentek.


Joseph Lister

W psychologii istnieje pojęcie efektu Krugera-Dunninga - osoby niewykwalifikowane mają tendencje do przeceniania swojej wiedzy i umiejętności, natomiast osoby o dużych zdolnościach robią coś zupełnie odwrotnego – nie doceniają ich. Teoria ta potwierdza słowa Charlesa Darwina – „ignorancja częściej jest przyczyną pewności siebie, niż wiedza”.

W czasach, kiedy poplamiony krwią fartuch był dla chirurga powodem do chluby i oznaką renomy, Joseph Lister udowadniał, że brudne ręce są niczym więcej niż narzędziem morderstwa. Twierdził, że jedyną szansą dla pacjentów jest czystość narzędzi i dezynfekcja ran. Nie był pierwszy, ale to jego głos został usłyszany przez lekarzy. 

Ich odpowiedź nie była łaskawa. Odkrycie Listera zostało nazwane pomyłką, a on sam okrzyknięty fałszywym prorokiem. Teoria o istnieniu niezmiernie małych organizmów, powodujących ropienie ran została wyśmiana – przecież skoro czegoś nie widać, to nie może istnieć.

Teoria okazała się jednak prawdą, a aseptyka, zapoczątkowana przez Listera, jest dziś dogmatem. Czystość, która miała swój początek 160 lat temu obowiązuje do dziś i nikt nie policzy ilu ludziom uratowała życie.


Min Chiu Li

Kosmówczak jest jednym z najbardziej złośliwych nowotworów. Dla kobiety oznacza podwójną tragedię – ciąża, która miała być błogosławieństwem, staje się śmiertelną pułapką. I chociaż szybko odkryto skuteczny lek, rak nadal powracał, a przerzuty powodowały śmiertelne krwotoki.

Metotreksat, bo o nim mowa, powodował szybkie zmniejszanie guzów, a wraz z nimi ryzyka krwawienia. Min Chiu Li zwrócił jednak uwagę na poziom gonadotropiny kosmówkowej – markera wydzielanego przez kosmówczaka. Nawet po leczeniu nie spadał on do zera. Wniosek był jeden – obecność markera oznacza, że rak nie został pokonany. 

Ten szczegół stał się obsesją. Li, zamiast leczyć pacjentki, zaczął leczyć liczbę, podając kolejne dawki chemioterapii, aż poziom gonadotropiny spadł do zera. Oskarżono go o torturowanie pacjentek oraz eksperymenty na ludziach i zwolniono z pracy.

Bezrobocie stało się nagrodą za odkrycie najważniejszej zasady onkologii – leczenie nowotworów nie może kończyć się na usunięciu tylko ich widocznych oznak. Stosując tą zasadę, Li stał się pierwszą osobą, która doprowadziła do pełnego wyleczenia nowotworu za pomocą chemioterapii.








To dopiero początek tego bloga. Chcę żeby dalej się rozwijał, a teksty były coraz lepsze. Będę bardzo wdzięczny, jeśli mi pomożesz i polubisz moją stronę. Dzięki i do zobaczenia!




Photo by Syd Wachs on Unsplash
Na podstawie:
Jurgen Thornwald – Stulecie chirurgów
Siddhartha Mukherjee – Cesarz wszech chorób. Biografia raka
Desmond Morris – Ludzkie Zoo

Brak komentarzy:

Obsługiwane przez usługę Blogger.